Oostvaardersplassen

Een bezoek aan de Oostvaardersplassen is een kennismaking met het Nederland van duizenden jaren geleden. Een ongerept moerasgebied, met uitgestrekte plassen en woeste graslanden. De natuur mag er onbelemmerd haar gang gaan. Uniek in Nederland én in Europa. Ontelbare vogels hebben bezit genomen van de Oostvaardersplassen. Vooral in de winter is dat een spectaculair gezicht. De natuur is er nog jong. Toch is het nu al een gebied van internationale allure.

Van de Oostvaardersplassen is er maar één in Nederland. Sterker nog: in heel Europa is er geen gebied dat met de Oostvaardersplassen te vergelijken valt. In het diepst gelegen deel van Zuidelijk Flevoland, de door de mensen aangelegde polder in het IJsselmeer, schiep de natuur een groot moerasgebied met rietvlaktes, ruige graslanden en waterplassen.

Ganzen, lepelaars en aalscholvers wisten het gebied te vinden, net als reeën, vossen, hazen, vleermuizen en vlinders. Zelfs de zeearend, de ‘vliegende deur’ die sinds de middeleeuwen niet meer in ons land nestelde, broedt sinds een paar jaar weer in de Oostvaardersplassen. Om graslanden tot ontwikkeling te brengen zijn er in de jaren ’80 Heckrunderen en konikpaarden in het gebied los gelaten. In 1992 volgden er edelherten. Met elkaar leven deze dieren hier een natuurlijk leven, in een gebied waar de natuur het voor het zeggen heeft.

Wandel of fiets over een van de vele paden van de Oostvaardersplassen en maak kennis met het Nederland van duizenden jaren geleden.

Zie dossier Oostvaardersplassen voor achtergrondinfo over het beheer van dit gebied.

Kijkhut OostvaardersplassenLigging

Tussen Almere en Lelystad (Flevoland).

Deelgebieden

Onder natuurgebied Oostvaardersplassen vallen de gebieden Kotterbos, Oostvaardersbos, Oostvaardershout, Oostvaardersveld en Oostvaarderswold.

Grootte gebied

Ca. 6.000 hectare.

Geopend

De Hollandse Hout, het Oostvaardersbos, Kotterbos, Praambos en Oostvaardersveld zijn in beginsel vrij toegankelijk. De Oostvaardersplassen, waar kuddes in het wild levende dieren voorkomen, zijn dat niet. Ook door de terreingesteldheid is de toegankelijkheid beperkt. Om van het gebied te kunnen genieten kunt u gebruik maken van de ruim 20 uitkijkposten die rond het hele gebied liggen. Er zijn niet alleen observatiehutten, maar ook observatieheuvels en -schermen. Op sommige plekken kunt u zelfs vanuit de auto uitkijken over de rietlanden, de plassen, of de vlakten waar grote kuddes grazen. Zoals op de Grote Praambult, aan de Praamweg, of vanaf de Knardijk. Met een verrekijker of telescoop kunt u bijna in het hele gebied doordringen. Op enkele uitkijkplaatsen staat een verrekijker opgesteld.

's Winters beperkt toegankelijk

Het Oostvaardersbos, De Driehoek en het Kotterbos doen in de wintermaanden dienst als rustgebied voor de edelherten, Heckrunderen en konikpaarden uit de Oostvaardersplassen. De dieren moeten in alle rust gebruik kunnen maken van de beschutting van het bos. Zo kunnen ze de energie uit hun vetreserve sparen die nodig is bij barre weersomstandigheden. De gebieden zijn dan beperkt toegankelijk voor het publiek. Ook het wandelgebied aan de Knardijk en de spoorbaan is gesloten voor publiek.

Natuurbelevingscentrum De Oostvaarders en Buitencentrum Oostvaardersplassen zijn wel bereikbaar. De afrit vanaf de Buitenring en het fietspad vanuit het Kotterbos zijn open. Observatiehut De Schollevaar is de rest van het jaar niet vrij toegankelijk, maar biedt nu fraai uitzicht over de aalscholverkolonie. Voor iedereen die de grazers van dichterbij wil zien, organiseert Staatsbosbeheer begeleide wandelingen vanuit Almere en Lelystad

Kaartjes afgesloten gebieden in winter: Oostvaardersbos en Kotterbos (PDF), Driehoek (PDF)

Bezoekerscentra

Het Buitencentrum Oostvaardersplassen van Staatsbosbeheer is een goed startpunt voor een bezoek aan het gebied. Het centrum heeft een multifunctioneel karakter, met horeca, een terras, informatie- en winkelvoorzieningen en een filmzaal. Het is het startpunt voor verschillende wandel- en fietsroutes, tal van excursies en andere activiteiten.
Vlak bij Almere ligt Natuurbelevingcentrum De Oostvaarders. Het ligt op 2 kilometer lopen van NS-station Almere Oostvaarders.

Wandelen

  • In het Hollandse Hout, Oostvaardersveld, Kotterbos en Oostvaardersbos kunt u in beginsel vrij wandelen. U kunt ook een aantal uitgezette wandelroutes volgen, die u langs de mooiste plekken leiden.
  • Vanaf Buitencentrum Oostvaardersplassen leidt wandelroute Zeearend (5 km heen en terug) naar de gelijknamige observatiehut. Hier heeft u een schitterend uitzicht over de grazende kuddes.
  • Een korte wandeling (1 km) vanaf de Knardijk brengt u bij de oudste vogelkijkhut van het gebied: Grauwe Gans. U loopt eerst door de beschutte rietlanden, om daarna vanuit de hut over de Oostvaarderplassen uit te kijken.
  • Vanaf station Almere-Oostvaarders komt u via wandelroute De Groene Loper (2 km) bij Natuurbelevingcentrum De Oostvaarders. In 2010 is hier vlakbij de zeearend waargenomen. In het nabij gelegen Oostvaardersbos (voorheen Fluitbos) zijn verschillende wandelroutes uitgezet.
  • Overzicht wandel- en fietsroutes

Honden

In de Oostvaardersplassen, inclusief het Oostvaardersbos en de Zeearendroute, mogen honden niet mee. Op de Krakeenroute en Wielewaalroute wel, maar dan aangelijnd. Op de Appelvinkroute mogen honden los lopen. Op de borden bij de ingang van de gebieden staat vermeld, wat de regels voor honden zijn.

Fietsen

  • Rond de Oostvaardersplassen is een fietsroute uitgezet van 35 kilometer. Op de Oostvaardersdijk fietst u over een prachtig nieuw fietspad. Aan de ene kant ziet u dan het Markermeer, terwijl u aan de andere kant uitkijkt over de uitgestrekte Oostvaardersplassen. Wind mee is hier wel prettig! De route aan de andere kant biedt iets meer beschutting. U komt tijdens deze tocht langs verschillende uitkijkposten en informatiepanelen.
  • Landelijke Fietsroute LF20 (Flevoroute) loopt van Haarlem naar Groningen langs de Oostvaardersplassen en verschillende observatieheuvels die uitzicht bieden over het gebied.
  • Het knooppuntennetwerk van Almere biedt gelegenheid voor het uitstippelen van verschillende fietsroutes langs de Oostvaardersplassen.
  • Bij NS-station Lelystad staan OV-fietsen.

Excursies

Staatsbosbeheer organiseert jaarlijks bijna 400 excursies. U kunt dan het gebied bezoeken én u krijgt meteen informatie over het speciale karakter ervan. Staatsbosbeheer leidt ook regelmatig groepen rond: schoolklassen, wetenschappers, natuurbeheerders of andere deskundigen uit binnen- en buitenland. Groepen kunnen een afspraak maken via het buitencentrum.

schaatserSchaatsen

Onder schaatsers genieten de Oostvaardersplassen enige faam. Het is heel bijzonder om in zo'n natuurlijke omgeving te schaatsen. Als u zich rustig gedraagt en het ijs van de plassen niet verlaat, is het toegestaan om hier te schaatsen. De boswachters houden goed in de gaten of de dieren in het gebied niet door de ijspret worden verstoord. U schaatst hier op eigen risico.

Uitkijkpunten

Al vanaf het allereerste begin trokken de Oostvaardersplassen veel vogels, en daarmee kwamen ook de vogelaars. In het begin waren Oostvaardersdijk en Knardijk belangrijke observatieplekken. Inmiddels zijn er tientallen uitkijkpunten rond het hele gebied, die speciaal zijn ingericht om u de gelegenheid te geven het gebied rustig te bekijken zonder de grote grazers en andere dieren die hier leven te verstoren. Uitkijkpunten

Fotograferen

Veel fotografen zijn geïnteresseerd in natuur of in het mooie Hollandse licht. Voor hen is het hele Oostvaardersplassengebied een prachtig onderwerp. Staatsbosbeheer organiseert ook ieder jaar speciale foto-safari's. U gaat dan in een boswachtersauto mee het gebied in en krijgt volop de gelegenheid om foto's te nemen. Er kunnen per keer vijf deelnemers mee. Overzicht excursies

Mindervaliden

Bij de observatiehutten Zilverreiger (aan de kant van Lelystad-Haven) en De Kluut (bij het buitencentrum) is speciaal rekening gehouden met de toegankelijkheid voor rolstoelen en scootmobiels.
Ook het eerste deel van de wandelroute vanaf het buitencentrum naar observatiehut De Zeearend is goed toegankelijk. U kunt vervolgens via de onderhoudsweg het observatiescherm De Brandgans bereiken. 
Staatsbosbeheer organiseert regelmatig excursies waarbij u met de Ecokar (max 20 personen) of de Bolderkar (max 40 personen) met een gids het gebied doorgaat. Informatie is verkrijgbaar in het buitencentrum.

Met de auto

Het weer in Nederland is niet altijd even verleidelijk, dus er zijn dagen dat u liever niet op de fiets stapt. Of misschien bent u niet zo goed ter been, en wilt u toch van de natuur genieten. Vanaf de Knardijk of de Oostvaardersdijk kan dat. Er zijn voldoende parkeerplaatsen zodat ook de bestuurder van het uitzicht kan genieten, en op de verschillende observatieplekken kunt u informatie vinden over het gebied. Vergeet uw verrekijker niet!

Meer informatie over dit natuurgebied
Bezoekerscentra in de buurt
Eigenschappen
  • 6000 hectare
  • Toegankelijk
  • Rolstoelvriendelijk
  • Gemarkeerde wandelroute(s)
  • Excursies
  • Kijkhut(ten)
  • Bezoekerscentrum/info
  • Parkeergelegenheid
Terreinbeheerder